Ultrazvuk trbusne aorte (ultrazvuk abdominalne aorte ili dopler trbusne aorte) je neinvazivni, bezbolni dijagnostički pregled. Ovaj test koristi ultrazvučne talase za stvaranje slika abdominalne aorte – glavne arterije u organizmu koja snabdeva krvlju ostale organe
Ultrazvučni skrining trbusne aorte se obično izvodi da bi se proverilo da li postoje problemi sa abodnominalnom aortom, kao što je aneurizma abodminalne aorte.
U tom smislu, dopler abdominalne aorte je jedan od najznačajnijih neinvazivnih dijagnostičkih metoda u savremenoj vaskularnoj medicini.
Bezbezdan, bezbolan, i bez izlaganja pacijenata zračenju, ultrazvuk trbusne aorte omogućava lekarima da vizualizuju abdominalnu aortu i otkriju potencijalno po život opasna stanja mnogo pre nego što se pojave simptomi.
Uprkos svojoj jednostavnosti i praktičnosti, ultrazvuk abdominalne aorte igra ključnu ulogu u preventivnoj zdravstvenoj zaštiti, posebno za osobe sa povećanim rizikom od vaskularnih bolesti.
Mnoga ozbiljna stanja koja pogađaju abdominalnu aortu, uključujući pomenutu aneurizmu abdominalne aorte, razvijaju se postepeno. Štaviše, ona ostaju asimptomatska dok ne dostignu uznapredovalu ili opasnu fazu.
Iz tog razloga, rano otkrivanje bilo kakvih patoloških stanja ultrazvukom abdominalne aorte može bukvalno spasiti živote.
Ultrazvuk trbusne aorte – Razumevanje značaja abdominalne aorte
Da bismo u potpunosti shvatili zbog čega je bitan ultrazvuk trubsne aorte, važno je prvo razumeti anatomiju i funkciju abdominalne aorte.
Aorta je najveća arterija u ljudskom telu.
Najjednostavnije rečeno, aorta potiče iz srca, putuje kroz grudi i nastavlja se u abdomen. Ona snabdeva krvlju bogatu kiseonikom i hranljivim materijama vitalne organe, kao što su jetra, bubrezi, creva i donji ekstremiteti.
Deo aorte koji prolazi kroz grudni koš (toraks) naziva se torakalna aorta. S druge strane, deo aorte koji se nalazi u trbuhu (abdomenu) naziva se trbušna ili abdominalna aorta.
Abdominalna aorta “počinje” odmah ispod dijafragme i proteže se nadole račvajući na dve zajedničke ilijačne arterije, koje snabdevaju krvlju noge.
Zbog visokog pritiska i zapremine krvi koja teče kroz nju, abdominalna aorta je posebno osetljiva i podložna slabljenju svojih zidova. Usled toga može doći do njenog ispupčenja.
Ovo stanje se naziva aneurizma abdominalne aorte.
Bolesti i stanja koja pogađaju abdominalnu aortu mogu imati teške posledice po zdravlje osobe.
Ruptura (pucanje) abdominalne aorte, posebno zbog nedijagnostikovane aneurizme, u najvećem broju slučajeva ima fatalan ishod!
Pucanje abdominalne aorte je povezano sa visokom smrtnošću (80-85%). Pacijenti, nažalost, često preminu i pre nego što uopšte i stignu do bolnice.
Upravo zato je ultrazvuk trbusne aorte, odnosno ultrazvučni skrining trbusne aorte veoma važna (preventivna) dijagnostička metoda.
Pravovremena i ispravna dijagnoza aneurizme abdominalne aorte i drugih stanja zaista može osobi spasiti život.
Šta je ultrazvuk trbusne aorte (dopler abdominalne aorte)?
Ultrazvuk trbusne aorte je dijagnostički skrining test ili pregled koji koristi visoko-frekventne zvučne talase za kreiranje slika abdominalne aorte u realnom vremenu.
Za razliku od rendgenskih snimaka ili CT skeniranja, ultrazvuk abdominalne aorte ne koristi jonizujuće zračenje. Umesto toga, ova metoda se oslanja na zvučne talase koji se odbijaju od unutrašnjih struktura i pretvaraju se u slike prikazane na monitoru računara.
Ultrazvuk trbusne aorte omogućava lekarima da procene veličinu, oblik i strukturni integritet abdominalne aorte. S druge strane, dopler trbusne aorte procenjuje protok krvi kroz ovu arteriju.
Zapravo, ova metoda je naročito efikasna u otkrivanju abnormalne dilatacije, sužavanja, nepravilnosti zida trbušne aorte i poremećaja protoka krvi.
Kao što smo već napomenuli, najčešće stanje koje se dijagnostikuje i identifikuje ultrazvukom abdominalne aorte je aneurizma abdominalne aorte.
Međutim, dopler abdominalne aorte je takođe koristan za procenu:
- Aortne stenoze (suženja otvora aorte),
- Okluzije aorte (sužavanje ili začepljenje aorte i njenih grana),
- Disekcije aorte (uzdužno cepanje zida aorte),
- Postoperativno praćenje stanja aorte.
Budući da je ultrazvuk trbusne aorte bezbedan, bezbolan i brz, ovaj dijagnostički pregled se široko koristi u dijagnostičko-vasularnoj medicini kao rutinski skrining trbusne aorte kada su prisutni simptomi ili faktori rizika.
Ono što je interesantno je da se aneurizma abodminalne aorte često slučajno otkriva sasvim drugim rutinskim snimanjima, kao što je ultrazvuk celog abdomena.
Kako se izvodi ultrazvuk abdominalne aorte?
Ultrazvuk abdominalne aorte je, suštinski, vrlo jednostavan postupak koji je prilagođen individualnom stanju pacijenta.
Ovaj pregled se najčešće izvodi u specijalizovanoj lekarskoj ordinaciji, odnosno ambulantnom centru za ultrazvučne i druge dijagnostičke preglede.
Takođe, dopler abdominalne aorte izvodi obučeni i profesionalni lekar specijalista (ultrazvučni tehničar specijalista, odnosno sonograf).
Kada pacijent dođe na zakazani ultrazvučni skrining trbusne aorte, lekar će ga zamoliti da legne na leđa na sto za pregled.
U pojedinim slučajevima, lekar može zahtevati od pacijenta da zadrži dah nakratko ili da blago pomera telo kako bi se poboljšao kvalitet slike.
Na abdomen (trbuh) pacijenta se nanosi providni gel na bazi vode.
Ovaj gel pomaže u eliminaciji vazduha između kože i ultrazvučnog transduktora (sonde), omogućavajući efikasno slanje i širenje ultrazvučnih talasa.
Lekar zatim pomera transduktor preko abdomena pacijenta.
Ovaj uređaj emituje zvučne talase koji prodiru u telo i reflektuju se od unutrašnjih abdominalnih struktura, uključujući trbušnu aortu.
Ovi reflektovani talasi se, potom, odbijaju (ultrazvučni “eho”) i pretvaraju u slike koje se u realnom vremenu prikazuju na ekranu računara.
Tokom ultrazvučnog pregleda aorte lekar pažljivo meri prečnik abdominalne aorte na više nivoa.
Posebna pažnja se posvećuje područjima gde se aneurizme često formiraju – obično ispod bubrežnih arterija.
Za procenu protoka krvi unutar aorte koristi se kolor dopler trbusne aorte, odnosno dopler abdominalne aorte.
Ceo ovaj postupak obično traje između 10 i 20 minuta.
Bitno je napomenuti da ultrazvuk trbusne aorte ne zahteva anesteziju, sedaciju ili injekcije, a pacijenti obično ne osećaju bilo kakvu nelagodnost, osim blagog pritiska transduktorom.
Kada treba uraditi ultrazvuk abdominalne aorte?
Preventiva je osnova zdravlja, te ultrazvuk abdominalne aorte u tom smislu treba uraditi preventivno.
Ovo naročito dolazi do izražaja ako znamo da aneurizma abdominalne aorte najčešće ne pokazuje bilo kakve simptome sve dok ne bude na ivici pucanja ili pak kada dođe do njene rupture.
Dakle, ultrazvuk trbusne aorte može se uraditi iz nekoliko razloga, u zavisnosti od kliničkog konteksta.
U mnogim slučajevima, dopler trbusne aorte se koristi kao alat za skrining kod osoba koje imaju veći rizik od nastanka aneurizmi abdominalne aorte.
U drugim situacijama, ultrazvučni skrining trbusne aorte služi kao dijagnostički test kada simptomi ili abnormalni nalazi ukazuju na mogući poremećaj aorte.
Ultrazvučni skrining trbusne aorte se obično preporučuje starijim osobama, posebno muškarcima starijim od 65 godina sa istorijom pušenja.
Međutim, ovaj dijagnostički test se strogo savetuje i mlađim osobama sa jakim faktorima rizika ili porodičnom istorijom aneurizmi i kardiovaskularnih oboljenja.
Neki od najčešćih znakova, odnosno simptoma koji zahtevaju ultrazvuk abdominalne aorte su neobjašnjiv bol u stomaku, bol u leđima, osećaj pulsirajuće mase u abdomen, kao i znaci loše cirkulacije u donjim ekstremitetima.
U praksi se pokazalo da su ovo najčešći slučajevi kada pacijenti zakazuju ultrazvuk trbusne aorte.
Međutim, ovaj dijagnostički alat se često koristi i za praćenje već identifikovane aneurizme tokom vremena, što pomaže lekarima da odluče kada i kakva je dalja intervencija potrebna (medikamenti ili operacija).
U postoperativnim uslovima, ultrazvuk abdominalne aorte se koristi za praćenje stanja nakon reparacije aneurizme, posebno nakon endovaskularnih procedura, kako bi se osigurala stabilnost grafta i otkrile potencijalne komplikacije.
Zašto se radi ultrazvuk trbusne aorte?
Glavni razlog za izvođenje ultrazvuka abdominalne aorte je rano otkrivanje ozbiljnih kardiovaskularnih stanja i oboljenja, posebno aneurizme abdominalne aorte.
Kao što smo napomenuli, aneurizma abdominalne aorte se često razvija sporo i bez simptoma, što čini proaktivni ultrazvučni skrining trbusne aorte neophodnim.
Podsetimo da aneurizma trbušne aorte nastaje kada zid ove arterije oslabi i dođe do njenog ispupčenja u obliku balona.
Ako se ovo stanje ne otkrije, aneuirzma može nastaviti da se širi i da na kraju pukne, dovodeći do unutrašnjeg krvarenja i visokog rizika od smrti.
Upravo zato, rano otkrivanje aneurizme abdominalne aorte omogućava redovno praćenje ovog stanja i blagovremenu hiruršku intervenciju ako je potrebno.
Pored otkrivanja aneurizme, ultrazvuk trbusne aorte se izvodi radi:
- Procene abnormalne anatomije aorte
- Identifikacije suženja ili blokada u aorti
- Procene protoka krvi kroz aortu (dopler trbusne aorte)
- Praćenja progresije bolesti aorte
Takođe je ultrazvuk abdominalne aorte koristan za razlikovanje vaskularnih uzroka bolova u stomaku ili leđima od drugih gastrointestinalnih ili mišićno-skeletnih stanja.
S obzirom na to da je neinvazivan i ne emituje bilo kakvo zračenje, ultrazvuk trbusne aorte se često preferira u odnosu na složenije metode snimanja (poput magnetne rezonance), kao početni, ali vrlo važni dijagnostički korak.
Kome je potreban ultrazvuk trbusne aorte?
Naravno, ultrazvučni skrining trbusne aorte, odnosno ultrazvuk abdominalne aorte nije potreban svakome.
Međutim, određenim grupama ljudi će biti od značajne koristi ultrazvuk trbusne aorte – bez obzira na to da li postoje ili ne simptomi ili indikacije koji ukazuju na neophodnost ovog pregleda.
U navedenom smislu, pojedinci sa većim faktorima rizika od oboljenja aorte su primarni kandidati za ovaj pregled.
Muškarci stariji od 65 godina, posebno oni koji puše ili imaju istoriju pušenja, predstavljaju grupu ljudi kojoj se najviše preporučuje ultrazvučni skrining trbusne aorte – jednom u šest meseci.
Imajte na umu da je pušenje jedan od najznačajnijih faktora rizika za aneurizmu abdominalne aorte, jer doprinosi slabljenju arterijskog zida.
Ljudima sa porodičnom istorijom aneurizme trbušne aorte ili drugih oboljenja ove arterije takođe može biti potreban ultrazvuk trbusne aorte – ponekad i u mlađem dobu. Genetske predispozicije igraju važnu ulogu u razvoju aneurizme.
Pacijentima sa kardiovaskularnim faktorima rizika, kao što su hipertenzija, ateroskleroza, visok holesterol, visok nivo triglicerida i dijabetes savetuje se da se podvrgnu ultrazvuku abdominalne aorte kao delu šire vaskularne procene.
Pored toga, osobama sa poremećajima vezivnog tkiva ili istorijom kardiovaskularnih operativnih zahvata može biti potrebno redovno praćenje putem ultrazvuka abdominalne aorte.
Simptomi i indikacije zbog kojih treba uraditi ultrazvuk abdominalne aorte
Postoji nekoliko kliničkih indikacija, odnosno simptoma koji mogu ukazivati na to da je pacijentu potreban ultrazvuk trbusne aorte.
Ove indikacije mogu biti preventivne ili dijagnostičke prirode, a mogu biti povezane i sa praćenjem (vaskularnog) stanja pacijenta.
Jedna od najčešćih indikacija je skrining za aneurizmu abdominalne aorte kod populacija sa visokim rizikom, o čemu smo već govorili.
Druge indikacije, odnosno simptomi uključuju neobjašnjive bolove u stomaku, boku ili donjem delu leđa, naročito kada su navedeni simptomi praćeni faktorima rizika za kardiovaskularna oboljenja.
Palpabilna pulsirajuća masa u abdomenu tokom fizičkog pregleda je klasična indikacija za ultrazvuk trbusne aorte.
Treba istaći i to da je dopler trbusne aorte indikovan i u slučajevima kada se pojave abnormalni nalazi na drugim skrining testovima ili kada postoji sumnja na određene vaskularne smetnje koje utiču na protok krvi u donje ekstremitete.
Praćenje već dijagnostikovanih aneurizmi abdominalne aorte ili procena uspeha prethodnih intervencija na aorti su dodatni razlozi za izvođenje ovog ultrazvučnog pregleda.
Kako se pripremiti za ultrazvuk abdominalne aorte i da li postoje zdravstveni rizici od ovog pregleda?
Načelno posmatrano, ne postoji neka posebna priprema za ultrazvuk abdominalne aorte.
Ipak, preporučuje se praktikovanje određenih stvari pre ovog pregleda kako bi se dobile jasne, precizne i tačne slike.
Gas u crevima može ometati ultrazvučne talase, zbog čega se pacijentima često traži da se uzdrže od hrane nekoliko sati pre ovog dijagnostičkog pregleda.
Ovo se naročito odnosi na uzdržavanje od hrane koja može izazvati gasove, poput mahunarki i povrća iz porodice kupusnjača (krstašica).
Obično se preporučuje medicinski post od šest do osam sati.
Tokom ovog vremena, pacijenti treba da izbegavaju hranu i piće – osim malih gutljaja vode ako je potrebno.
Takođe, savetuje se strogo izbegavanje pušenja i konzumacije žvakaćih guma, jer mogu povećati proizvodnju gasova.
Pacijenti treba da nose udobnu, široku odeću na pregledu.
U većini slučajeva, nije potrebno prekidati uzimanje lekova, ali je uvek važno pratiti posebna uputstva koja je dao lekar ili dijagnostički centar pre izvođenja ultrazvučnog pregleda trbušne aorte.
Spomenimo još jednom da je ultrazvuk abdominalne aorte bezbedan, bezbolan i neinvazivan dijagnostički test. Ne postoje poznati rizici po zdravlje pacijenta usled izvođenja ovog testa.
Šta očekivati tokom ultrazvučnog pregleda abdominalne aorte?
Tokom ultrazvučnog pregleda aorte pacijenti mogu da očekuju jednostavan, tih i bezbezdan dijagnostički test.
Nakon što pacijent legne na leđa na sto za pregled, lekar će naneti gel na abdomen i započeti skrining test na način koji smo prethodno već opisali.
Lekar može zamoliti pacijenta da nakratko zadrži dah ili malo promeni položaj tela kako bi kvalitet slike bio poboljšan.
Isto tako, lekar može primeniti blagi pritisak transduktorom, ali celokupna procedura nije i ne bi trebalo da izaziva bilo kakav bol ili nelagodu kod pacijenta.
Tokom pregleda, lekar će se fokusirati na dobijanje preciznih merenja abdominalne aorte (dimenzije, struktura, oblik, protok krvi), kako bi osigurao da su svi relevantni segmenti trbušne aorte adekvatno vizualizovani.
Komunikacija tokom ultrazvuka trbušne aorte je obično minimalna, jer se lekar koncentriše na dobijanje što preciznijih slika.
Međutim, pacijenti, ukoliko imaju potrebu, mogu postaviti pitanja, iako se to preporučuje pre i nakon pregleda.
Ultrazvuka trbusne aorte – Šta očekivati nakon ovog pregleda?
Nakon što je ultrazvuk trbusne aorte završen, lekar će obrisati gel sa abdomena pacijenta.
Pacijenti se mogu vratiti svojim svakodnevnim aktivnostima odmah nakon pregleda.
Dakle, nema perioda oporavka, nema neželjenih efekata, nema rizika, i nema ograničenja nakon ovog pregleda.
Lekar, potom, tumači snimke i o njima razgovara sa pacijentom, preporučujući dalje korake.
Ukoliko ultrazvuk abdominalne aorte pokaže da je ova arterija normalnih dimenzija i da ne postoje bilo kakva patološka stanja, dalji testovi neće biti potrebni.
Međutim, ako se otkrije aneurizma ili bilo kakva druga patološka promena, lekar će preporučiti dalje praćenje stanja. Takođe, on može preporučiti odgovarajući tretman u zavisnosti od težine i progresije oboljenja aorte.
Koje su normalne dimenzije aorte?
Da bi se rezultati ultrazvučnog pregleda abdominalne aorte ispravno protumačili, neophodno je razumeti koje su normalne dimenzije aorte.
Kod zdravih odraslih osoba, abdominalna aorta obično ima prečnik manji od 3 centimetra (oko 2, do 2 i po cm).
Zapravo, prečnik abdominalne aorte postepeno se smanjuje kako se kreće nadole, a najveće dimenzije se nalaze odmah ispod dijafragme.
Manje varijacije mogu se javiti na osnovu starosti, pola i veličine tela. Međutim, prečnik aorte veći od 3 centimetra se generalno smatra abnormalnim.
Aneurizma trbušne aorte se obično dijagnostikuje kada prečnik aorte dostigne ili pređe 3 cm.
Male aneurizme mogu se pratiti tokom vremena, dok veće aneurizme ili one koje brzo rastu mogu zahtevati hiruršku intervenciju.
Ograničenja i tačnost ultrazvuka abdominalne aorte
Kada su u pitanju bilo kakva dijagnostička snimanja, pregledi ili testovi abdominalne aorte, ultrazvuk trbusne aorte smatra se zlatnim standardom. U pitanju je vrlo efikasna i široko primenjivana dijagnostička metoda sa razlogom.
Ipak, i ultrazvuk abdominalne aorte ima određena ograničenja.
Naime, na kvalitet slike može uticati gojaznost pacijenta, prekomerni gasovi u crevima ili prethodne operacije abdomena.
Uprkos ovim ograničenjima, ultrazvučni skrining trbusne aorte ima odličnu osetljivost i specifičnost za otkrivanje aneurizmi, posebno onih od kliničkog značaja.
(Kolor) dopler abdominalne aorte se smatra preporučljivim i preferiranim početnim dijagnostičkim testom snimanja za procenu stanja trbušne aorte.
Međutim, u slučajevima kada su ultrazvučni nalazi neubedljivi ili kada su potrebne detaljnije informacije, lekar može preporučiti dodatne skrining testove, kao što su CT skeniranje ili magnetna rezonanca.
Značaj ultrazvuka abdominalne aorte u preventivnoj medicini
Jedna od najvećih prednosti ultrazvuka abdominalne aorte leži u njegovoj ulozi u preventivnoj zdravstvenoj zaštiti.
Ranim otkrivanjem tihih, ali opasnih stanja, ovaj pregled omogućava blagovremeno praćenje stanja i pravovremenu intervenciju. Često se za aneurizmu abdominalne aorte kaže da je “tihi ubica”.
Pokazalo se da preventivni i blagovremeni ultrazvuk abdominalne aorte značajno može smanjiti mortalitet povezan sa aneurizmom trbušne aorte.
Rano otkrivanje bilo kakvih oboljenja i patoloških stanja aorte – naročito aneurizme – omogućava pacijentima i lekarima da donose bolje odluke i izbegavaju urgentne medicinske situacije.
Prema tome, ultrazvuk trbusne aorte nastavlja da bude suštinska komponenta sveobuhvatne procene kardiovaskularnih rizika.
Ultrazvuk trbusne aorte u lekarskoj ordinaciji “Dr Nestorov”
Kao što smo mogli da vidimo, ultrazvuk trbusne aorte je jednostavan, ali moćan dijagnostički pregled. On omogućava vrlo važan uvid u zdravlje jednog od najvažnijih krvnih sudova u telu.
Sposobnost ovog pregleda da u najranijim fazama otkrije životno ugrožavajuća stanja, u kombinaciji sa bezbednošću, neinvanzivnošću i pristupačnošću, čini ga nezamenljivim i neophodnim delom savremene dijagnostičke medicine.
Zato, ako imate bilo kakve simptome ili ne, kao i ako se nalazite u riziku od aneuirzme abdominalne aorte, ne čekajte.
Već sada možete zakazati detaljan, temeljan i pedantan ultrazvuk abdominalne aorte u lekarskoj ordinaciji “Dr Nestorov”.
Naši lekari specijalisti, stalno zaposleni u najprestižnijim medicinskim institucijama u Srbiji, obavljaju ultrazvuk trsbusne aorte u sklopu ultrazvučnog pregleda abdomena.
Ultrazvučni skrining trbusne aorte u našoj ordinaciji je bezbolni, neinvazivni i apsolutno bezbedni pregled. Ovaj pregled sa visokim stepenom tačnosti i preciznosti procenjuje stanje abdominalne aorte (veličinu i strukturu).
Takođe, obavljamo i kolor dopler abdominalne aorte koji pokazuje i protok krvi kroz ovu arteriju.
Mnogim pacijentima smo, zahvaljujući višedecenijskom iskustvu i stručnosti naših lekara specijalista, pravovremeno dijagnostikovali aneurizme trbušne aorte, kao i druga stanja.
Nakon toga, nastavili smo redovno da pratimo njihova stanja. Takođe, u skladu sa progresijom i težinom oboljenja, preporučujemo dalja snimanja, odnosno tretman.
Cenu ultrazvučnog pregleda abdomena i abdominalne aorte u u našoj ordinaciji možete saznati OVDE.
Specijalni popusti za naše pacijente
Obavljamo detaljan ultrazvuk abdominalne aorte koji je prilagođen individualnom stanju pacijenta. Pored toga, svim našim pacijentima omogućavamo i posebne popuste ukoliko izaberu jedan od sveobuhvatnih paketa medicinskih pregleda.
U zavisnosti od vaših potreba i konkretnog zdravstvenog stanja, pružamo vam posebne popuste sa izuzetno pristupačnim cenama ako izaberete neki od sledećih paketa pregleda:
- Potpuni skrining zdravlja (66% popusta);
- Senior skrining paket (60 % popusta);
- Kompletna sonografija organizma (75% popusta);
- Ultrazvučni skrining celog tela (78% popusta);
- Vaskularni dopler skrining (74% popusta);
- Kardiovaskularni skrining test (58% popusta)
- Sistematski kardiološki pregled (53% popusta)
- Veliki kardiološki pregled (53% popusta)
- Kardiološki pregled sa color dopplerom srca i EKG-om (53% popusta)
Ako vam je već otkrivena aneurizma trbušne aorte ili bilo kakvo drugo oboljenje, redovni ultrazvučni pregledi su neophodni radi daljeg praćenja stanja.
Čak i ako nemate dijagnozu aneurizme abdominalne aorte, pa i ako ne osećate bilo kakve simptome, preventivni ultrazvučni skrining trbusne aorte mnogim ljudima može bukvalno spasiti život.
Bez obzira na to da li se koristi za skrining, prevenciju, dijagnozu ili praćenje stanja, ultrazvuk abdominalne aorte igra vitalnu ulogu u zaštiti pacijenata od tihih opasnosti izazvanih oboljenjima aorte.
Razumevanje velikog značaja ovog dijagnostičkog pregleda pomoći će vam da preduzmete proaktivne korake ka dugoročnom (kardiovaskularnom) zdravlju.
Zato, bez ustručavanja, već sada možete u našoj ordinaciji zakazati ultrazvučni pregled trbušne aorte.
